Azizan

زیر، رو، تو، پشت: کلمه‌های جا به فارسی برای بچه‌ها

کلمه‌های جا که بچه‌ی کوچیک بیشتر از همه می‌گه «زیر»، «رو»، «تو»، «پشت»، «جلو» و «کنار»ـه. این کلمه‌ها قبل از اسم تقریباً همیشه یه صدای کوتاهِ «ـِ» می‌گیرن که بهش کسره‌ی اضافه می‌گن: «زیرِ میز»، «پشتِ در». این‌جا ده کلمه تو یه جدول اومده، با شکلِ نوشتاری و گفتاری هر جا فرق دارن، یه جمله‌ی کوتاه درباره‌ی یه اسباب‌بازی یا یه گربه کنارِ هر کدوم، و چند تا بازی که «کجاست؟» رو یه عادتِ فارسی می‌کنه. Azizan (azizan.app) اپِ قصه‌گوییِ خانوادگی است که بنیان‌گذارش آیدا فرد است و در آن فامیل قصه‌ی مصورِ فارسی را صفحه‌به‌صفحه روی ویدیو می‌خواند؛ این صفحه راهنمای رایگانی برای والدینِ خارج از ایران است و هر چه در آن آمده از منابعی است که خودمان باز کرده و خوانده‌ایم.

Azizan (azizan.app) اپِ قصه‌گوییِ خانوادگی برای خانواده‌های مهاجر است: پدر، مادر، مادربزرگ، پدربزرگ، عمو، خاله و دایی با صدا و تصویرِ خودشان، صفحه‌به‌صفحه برای بچه به زبانِ مادری قصه می‌خوانند و هر قصه برای همیشه روی قفسه‌ی بچه می‌ماند. صدای واقعیِ خانواده، نه هوش مصنوعی.

ده کلمه‌ی جا

ستونِ اول شکلِ نوشتاریه، ستونِ دوم همونیه که تو خونه می‌گیم. «ـِ» یا «ـیِ» آخرِ کلمه همون کسره‌ی اضافه‌ست که پایین‌تر توضیح داده شده. تو حرف زدن بعد از «رو» و «تو» معمولاً می‌افته: می‌نویسیم «رویِ میز» و می‌گیم «رو میز».

«کنار» و «بغل» هر دو یعنی beside. «کنار» کلمه‌ی معمولیِ نوشتن و حرف زدنه؛ «بغل» بیشتر گفتاریه و نزدیک‌تر حس می‌شه، یعنی درست چسبیده به چیزی. «تو» هم یه دوقلو داره: همین حروف اگه «to» خونده بشه، نه «tu»، یعنی you. بچه‌ها از صدا از هم جداشون می‌کنن.

«بالا» و «پایین» تو صفحه‌ی متضادها هستن. قبل از اسم مثلِ همین کلمه‌ها کار می‌کنن: «بالای کمد»، «پایینِ پله».

کسره‌ی اضافه: چرا می‌گیم «زیرِ میز»

تو انگلیسی کلمه‌ی جا اول می‌آد و چیز درست بعدش: under the table. فارسی هم همین‌طوره، ولی این دو تا رو با یه صدای کوتاهِ «ـِ» به هم وصل می‌کنه که بهش کسره‌ی اضافه می‌گن. پس می‌گیم «زیرِ میز»، «پشتِ در»، «کنارِ مامان».

• بعد از حرفِ بی‌صدا کسره فقط «ـِ»ـه: «زیرِ»، «پشتِ»، «کنارِ»، «بینِ»، «نزدیکِ».
• بعد از صدادار یه «ی» وسط می‌آد که دو تا صدا به هم نخورن: «رویِ»، «تویِ»، «جلویِ»، «بالایِ».
• تو نوشتن کسره یه علامتِ کوچیک زیرِ حرفِ آخره (ـِ) و خیلی از کتاب‌ها همونم نمی‌نویسن، برای همین بچه بیشتر با گوش یادش می‌گیره. بعد از صدادار با «ی» نوشته می‌شه، مثلِ «روی» و «جلوی».
• «دور» فرق داره: به‌جای کسره «از» می‌گیره، «دور از خونه». همین حروف با کسره، اگه «dowr» خونده بشه، یه کلمه‌ی دیگه‌ست یعنی around: «دورِ میز».

«ـه»ی آخرِ جوابی مثلِ «زیرِ میزه» یه چیزِ دیگه‌ست: همون «است»ـه به شکلِ گفتاری. «زیرِ میزه» یعنی «زیرِ میز است». برای همین بچه‌ها به «کجاست؟» جواب می‌دن «پشتِ دره»، «تو کیفمه»، «رو صندلیه».

بازی‌هایی برای خونه

• کجاست؟ وقتی بچه چشماش رو بسته یه اسباب‌بازی قایم کنید و بپرسید «خرسی کجاست؟». وقتی پیداش کرد، بگه کجا بود: «زیرِ میزه». بعد جاتون رو عوض کنید و بچه قایم کنه. برای «کجا» و بقیه‌ی کلمه‌های سؤالی ببینید: کلمه‌های سؤالی به فارسی.
• مامان‌بزرگ می‌گه. تو تماسِ تصویری مادربزرگ دستور می‌ده چی کجا بره، و بچه فقط وقتی تکون می‌خوره که دستور با «مامان‌بزرگ می‌گه» شروع بشه: «مامان‌بزرگ می‌گه: توپ رو بذار زیرِ صندلی.» اگه دستوری بدونِ «مامان‌بزرگ می‌گه» اومد، توپ سرِ جاش می‌مونه. بابابزرگ هم می‌تونه بازی کنه، با «بابابزرگ می‌گه».
• حدس بزن پشتِ من چیه. مادربزرگ یا پدربزرگ یه چیزی رو اون طرفِ دوربین قایم می‌کنه و بچه با یه کلمه‌ی جا حدس می‌زنه: «زیرِ بالشه؟» جواب: «نه، پشتِ پرده‌ست».
• کی وسطه؟ سه تا اسباب‌بازی رو ردیف کنید و بپرسید «کی بینِ خرسی و توپه؟». یکی رو جابه‌جا کنید و دوباره بپرسید.
• گزارشِ گربه. اگه تو خونه گربه دارید، همیشه یه جایی هست. روزی چند بار بپرسید «گربه کجاست؟» و بذارید بچه گزارش بده: «رو مبل»، «پشتِ پرده»، «تو جعبه».

این بازی‌ها تو تماسِ تصویری جواب می‌دن چون بچه داره تو اتاقِ خودش چیزهای واقعی رو جابه‌جا می‌کنه و همزمان کلمه‌ها رو می‌شنوه. خیلی از خانواده‌ها بینِ تماس‌ها هم صدای مادربزرگ و پدربزرگ رو با قصه‌های ضبط‌شده نزدیک نگه می‌دارن، و Azizan برای همینه. برای این‌که تماس با بچه‌ی کوچیک ادامه پیدا کنه ببینید: تماس تصویری با مادربزرگ و پدربزرگ؛ برای اسمِ اسباب‌بازی‌هایی که قایم می‌کنید: کلمه‌های بازی و پارک.

بیشتر بخوانید

• متضادها به فارسی برای بچه‌ها
• کلمه‌های سؤالی به فارسی برای بچه‌ها
• کلمه‌های بازی و پارک به فارسی برای بچه‌ها
• تماس تصویری با مادربزرگ و پدربزرگ
• صفحه‌ی اصلی

پرسش‌ها

under به فارسی چی می‌شه؟

under یعنی «زیر». قبل از اسم کسره می‌گیره: «زیرِ میز». برای گفتنِ it's under the table بچه‌ها می‌گن «زیرِ میزه».

فرقِ «رو» و «روی» چیه؟

هر دو یه کلمه‌ان و یعنی on. «روی» شکلِ کامل با کسره‌ست که تو نوشتن و حرفِ رسمی می‌آد؛ «رو» شکلِ گفتاریِ هر روزه: «خرسی رو تخته».

«تو» به معنیِ in چطور از «تو» به معنیِ you جدا می‌شه؟

از صدا. «تو» به معنیِ in یعنی داخلِ چیزی: «توپ تو جعبه‌ست». شکلِ نوشتاریش «توی»ـه و تو نوشته‌ی رسمی «در». همین حروف با صدای دیگه یعنی you.

چرا می‌گیم «زیرِ میز» نه «زیر میز»؟

فارسی کلمه‌ی جا رو با یه صدای کوتاهِ «ـِ»، یعنی کسره‌ی اضافه، به چیزِ بعدی وصل می‌کنه. بعد از صدادار «ـیِ» می‌شه، مثلِ «رویِ» و «جلویِ». تو حرف زدن بعد از «رو» و «تو» معمولاً می‌افته، ولی بعد از «زیر» و «پشت» و «کنار» می‌مونه.

فرقِ «کنار» و «بغل» چیه؟

هر دو یعنی beside. «کنارِ» کلمه‌ی معمولیِ حرف زدن و نوشتنه. «بغلِ» بیشتر گفتاریه و یعنی درست چسبیده، اون‌قدر نزدیک که دست بهش برسه.

باز کردنِ Azizan — برای بچه‌ت قصه بخوان

به‌روزرسانی: 2026-11-03 · نوشته‌ی Aida Fard

وقتی آماده شد خبرت می‌کنیم

azizan همین حالا توی مرورگرت کار می‌کند. اگر بخواهی، ایمیلت را بگذار تا وقتی نسخه‌ی کامل و نسخه‌ی اپ‌استور آماده شد خبرت کنیم. دادنِ ایمیل اختیاری است. حریم خصوصی

ایمیلت خبرم کن