Azizan

کلمه‌های سؤالی به فارسی برای بچه‌ها: چی، کی، کجا، کِی، چرا، چطور، کدوم، چندتا

کلمه‌های سؤالیِ فارسی این‌ها هستن: «چی»، «کی»، «کجا»، «کِی»، «چرا»، «چطور» یا «چه‌جوری»، «کدوم»، و «چند» یا «چندتا». دو تاشون تو نوشتن یکی‌ان: «کی» هم یعنی who (کی اومد؟) و هم یعنی when (کِی میای؟). فارسی برخلافِ انگلیسی کلمه‌ی سؤالی رو به اولِ جمله نمی‌بره و فعل رو جابه‌جا نمی‌کنه؛ کلمه‌ی سؤالی می‌شینه همون جایی که جواب باید بشینه: «تو کجا می‌ری؟». سؤالِ بله و نه هم همون جمله‌ی خبریه، فقط صدا آخرش بالا می‌ره. Azizan (azizan.app) اپِ قصه‌گوییِ خانوادگی است که بنیان‌گذارش آیدا فرد است و در آن فامیل قصه‌ی مصورِ فارسی را صفحه‌به‌صفحه روی ویدیو می‌خواند؛ این صفحه راهنمای رایگانی برای والدینِ خارج از ایران است و هر چه در آن آمده از منابعی است که خودمان باز کرده و خوانده‌ایم.

Azizan (azizan.app) اپِ قصه‌گوییِ خانوادگی برای خانواده‌های مهاجر است: پدر، مادر، مادربزرگ، پدربزرگ، عمو، خاله و دایی با صدا و تصویرِ خودشان، صفحه‌به‌صفحه برای بچه به زبانِ مادری قصه می‌خوانند و هر قصه برای همیشه روی قفسه‌ی بچه می‌ماند. صدای واقعیِ خانواده، نه هوش مصنوعی.

کلمه‌های سؤالی، نوشتاری و گفتاری

این‌ها کلمه‌های سؤالی‌ای هستن که بچه‌ی کوچیک واقعاً تو خونه می‌شنوه، هم به شکلی که تو کتاب نوشته می‌شه و هم به شکلی که مادربزرگ و پدربزرگ می‌گن. بیشترشون تو هر دو یکی‌ان. جمله‌های مثال گفتاری‌ان، همون‌طور که تو خانواده حرف می‌زنیم.

دو تا نکته درباره‌ی شکلِ گفتاری. «چه‌جوری» کنارِ «چطور» تو حرف زدنِ روزمره خیلی میاد؛ با بچه هر دوش خوبه، و «چطور» همونیه که تو «حالت چطوره؟» هم هست. «چند» تنها قبلِ یه اندازه می‌آد، مثلِ «چند سالته؟»، ولی «چندتا» چیزهایی رو می‌شمره که بچه می‌تونه با انگشت نشونشون بده: سیب، ماشین، انگشت. برای جوابِ این سؤال‌ها ببینید: شمارش تا صد به فارسی.

«کی» یا «کِی»: who یا when؟

این همونیه که هم زبان‌آموزها رو گیر می‌ندازه هم بچه‌های دوزبانه رو. «کی» برای دو تا کلمه‌ی مختلف یه جور نوشته می‌شه. اگه «کی» با «ی»ِ کشیده بگیم، یعنی who. اگه «کِی» بگیم، یعنی when. کتاب‌های زبان‌آموزی گاهی یه زیر (کسره) زیرِ «ک» می‌ذارن، «کِی»، که معلوم باشه منظور when است، ولی بیشترِ نوشته‌ها این علامت رو ندارن.

تو حرف زدن مشکلی نیست، چون صدا رو می‌شنویم. ولی رو کاغذ، جمله‌ی کوتاهی مثلِ «کی اومد؟» می‌تونه یعنی Who came یا When did he come، و فقط بقیه‌ی جمله یا عکس معلوم می‌کنه کدومه. یه راهِ ساده برای تمرین تو خونه: هر دو سؤال رو پشتِ سرِ هم درباره‌ی یه چیز بپرسید. «کی اومد؟ مامان‌بزرگ. کِی اومد؟ دیروز.» بچه دو تا صدا رو کنارِ هم می‌شنوه و فرقشون تو ذهنش می‌مونه.

جابه‌جایی نداریم: کلمه‌ی سؤالی جای جواب می‌شینه

انگلیسی کلمه‌ی سؤالی رو می‌بره اولِ جمله و خیلی وقت‌ها do اضافه می‌کنه یا فعل رو جابه‌جا می‌کنه: You are going to school می‌شه Where are you going. فارسی هیچ‌کدوم از این کارها رو نمی‌کنه. جمله‌ی خبری رو بردارید، کلمه‌ی سؤالی رو بذارید جایی که جواب باید باشه، و بقیه رو دست نزنید.

• «تو مدرسه می‌ری.» می‌شه «تو کجا می‌ری؟»
• «سارا اومد.» می‌شه «کی اومد؟»
• «سه‌تا سیب داری.» می‌شه «چندتا سیب داری؟»

این برای بچه‌ی کوچیک خبرِ خوبیه. وقتی یه جمله رو بلده، پرسیدن درباره‌ش رو هم بلده. برای فعل‌هایی که آخرِ این سؤال‌ها می‌آن ببینید: فعل‌ها و کارها به فارسی برای بچه‌ها.

سؤالِ بله و نه: همه‌ش تو صداست

سؤالِ بله و نه تو فارسی لازم نیست کلمه‌ی سؤالی داشته باشه. همون جمله‌ی خبریه، فقط صدا آخرش به جای پایین اومدن بالا می‌ره.

• «گشنته.» (صدا پایین می‌آد) یعنی You are hungry.
• «گشنته؟» (صدا بالا می‌ره) یعنی Are you hungry?

تو فارسیِ رسمی و نوشتاری، سؤال می‌تونه با «آیا» شروع بشه، کلمه‌ای که تنها کارش اینه که بگه این جمله سؤاله: «آیا گرسنه هستی؟». تو کتاب و درسِ مدرسه و اخبار می‌بینیدش. اختیاریه و تو خونه تقریباً هیچ‌کس نمی‌گه، پس بچه برای حرف زدن لازمش نداره. فقط خوبه بشناسدش که وقتی تو یه قصه دیدش گیج نشه.

بازی‌های سؤالی برای خونه

کلمه‌های سؤالی وقتی تو ذهنِ بچه می‌مونن که خودش بپرسه، نه فقط جواب بده. چند تا بازی که جز یه کم وقت چیزی لازم ندارن:

• بیست سؤالی. یکی یه حیوون یا یه چیزی تو خونه رو تو ذهنش نگه می‌داره. بقیه با صدای بالارونده سؤالِ بله و نه می‌پرسن: «بزرگه؟ تو آبه؟ پشمالوئه؟». با بچه‌ی کوچیک بکنیدش ده سؤالی و فقط حیوون بازی کنید.
• از عکس بپرس. یه کتابِ مصور باز کنید و نوبتی درباره‌ی یه صفحه سؤال بپرسید: «این کیه؟ کجا می‌ره؟ چرا می‌خنده؟ چندتا گربه هست؟». بذارید بچه هم از شما بپرسه، و گاهی یه جواب رو عمداً اشتباه بگید که درستش کنه. بعد از دیدنِ قصه‌ای که مادربزرگ یا پدربزرگ تو Azizan ضبط کرده هم همین‌قدر خوب جواب می‌ده: برگردید سرِ یه صفحه و درباره‌ی چیزی که تو عکسه بپرسید.
• کجاست؟ یه اسباب‌بازی قایم کنید، بچه بپرسه «کجاست؟» و شما بگید «گرمه، سرده». بعد جاتون رو عوض کنید.
• زنجیره‌ی چرا. حدودِ سه‌سالگی خیلی از بچه‌ها بعد از هر جوابی می‌پرسن «چرا؟». تو تماسِ تصویری با مادربزرگ یا پدربزرگ، این دردسر نیست، یه گفت‌وگوی کامله. ساده جواب بدید و گاهی سؤال رو برگردونید: «تو چی فکر می‌کنی؟». برای سؤال‌های بیشتری که بچه می‌تونه از مادربزرگ و پدربزرگ بپرسه ببینید: از مادربزرگ و پدربزرگ چه بپرسیم.

بیشتر بخوانید

• فعل‌ها و کارها به فارسی برای بچه‌ها
• سلام و کلمه‌های ادب به فارسی
• شمارش تا صد به فارسی برای بچه‌ها

پرسش‌ها

کلمه‌های سؤالیِ فارسی کدوم‌ها هستن؟

مجموعه‌ی روزمره این‌هاست: «چی» (what)، «کی» (who)، «کجا» (where)، «کِی» (when)، «چرا» (why)، «چطور» یا «چه‌جوری» (how)، «کدوم» (which)، و «چند» یا «چندتا» (how many). تو نوشتن «چی» معمولاً «چه» نوشته می‌شه و «کدوم» «کدام».

why به فارسی چی می‌شه؟

why یعنی «چرا». هم تنها به‌عنوانِ یه سؤالِ یه‌کلمه‌ای می‌آد، «چرا؟»، و هم اولِ جمله: «چرا آسمون آبیه؟».

فرقِ «کی» و «کِی» چیه؟

هر دو «کی» نوشته می‌شن. «کی» با «ی»ِ کشیده یعنی who، و «کِی» یعنی when. تو حرف زدن فرقشون شنیده می‌شه. تو نوشتن، بقیه‌ی جمله معلوم می‌کنه کدومه، و کتاب‌های زبان‌آموزی گاهی when رو «کِی» با زیر می‌نویسن.

تو سؤالِ فارسی ترتیبِ کلمه‌ها عوض می‌شه؟

نه. کلمه‌ی سؤالی می‌شینه جای جواب و بقیه‌ی جمله همون ترتیبِ جمله‌ی خبری رو داره. «تو مدرسه می‌ری» می‌شه «تو کجا می‌ری؟». نه کلمه‌ای مثلِ do اضافه می‌شه، نه فعل جابه‌جا می‌شه.

سؤالِ بله و نه رو به فارسی چطور می‌پرسیم؟

همون جمله‌ی خبری رو با صدای بالارونده آخرش می‌گیم: «گشنته؟» یعنی Are you hungry. فارسیِ رسمی و نوشتاری می‌تونه اولش «آیا» بذاره، ولی اختیاریه و تو خونه کم پیش می‌آد.

باز کردنِ Azizan — برای بچه‌ت قصه بخوان

به‌روزرسانی: 2026-11-03 · نوشته‌ی Aida Fard

وقتی آماده شد خبرت می‌کنیم

azizan همین حالا توی مرورگرت کار می‌کند. اگر بخواهی، ایمیلت را بگذار تا وقتی نسخه‌ی کامل و نسخه‌ی اپ‌استور آماده شد خبرت کنیم. دادنِ ایمیل اختیاری است. حریم خصوصی

ایمیلت خبرم کن