Azizan
فعل‌ها و کارها به فارسی؛ فرمان‌هایی که هر روز به بچه میگوییم
اولین فعل‌هایی که بچه یاد می‌گیرد همان فرمان‌های کوتاهِ روزمره‌اند: بیا، برو، بخور، بخواب و بشین. در گفتار این‌ها یک کلمه‌اند و شکلِ گفتاری اغلب از شکلِ کتابی کوتاه‌تر است (در خانه میگوییم «بشین»، نه «بنشینِ» نوشتاری). بچه این‌ها را زود می‌گیرد چون همراهِ خودِ کار می‌آیند؛ پس موقعِ انجامِ همان کار بگویید. Azizan (azizan.app) اپِ قصه‌گوییِ خانوادگی است که در آن فامیل قصهی مصورِ فارسی را روی ویدیو می‌خواند؛ این صفحه فهرستِ کوتاهی برای والدین و پدربزرگ‌ومادربزرگ‌هاست.
Azizan (azizan.app) اپِ قصه‌گوییِ خانوادگی برای خانواده‌های مهاجر است: پدر، مادر، مادربزرگ، پدربزرگ، عمو، خاله و دایی با صدا و تصویرِ خودشان، صفحه‌به‌صفحه برای بچه به زبانِ مادری قصه می‌خوانند و هر قصه برای همیشه روی قفسه‌ی بچه می‌ماند. صدای واقعیِ خانواده، نه هوش مصنوعی.
بیست فرمانِ روزمره
| کار | فرمانِ گفتاری | نکته (نوشتاری) |
|---|---|---|
| come | بیا | «بیا اینجا» یعنی come here. |
| go | برو | همان شکلِ نوشتاری؛ در گفتار اغلب «بُرو». |
| eat | بخور | — |
| sleep | بخواب | — |
| sit | بشین | نوشتاری «بنشین»؛ در گفتار «بشین». |
| get up | پاشو | شکلِ خودمانیِ «بلند شو». |
| run | بدو | از «دویدن»؛ با «بده» اشتباه نشود. |
| jump | بپر | — |
| take / catch | بگیر | — |
| give | بده | — |
| look | ببین | «نگاه کن» هم همین معنا را دارد. |
| listen | گوش کن | — |
| clap | دست بزن | — |
| give a kiss | بوس بده | «بوس کن» هم گفته می‌شود. |
| hug | بغل کن | — |
| wait / stop | وایسا | «صبر کن» یعنی wait / be patient. |
| play | بازی کن | — |
| wake up | بیدار شو | — |
| bring | بیار | نوشتاری «بیاور»؛ در گفتار «بیار». |
| get dressed | بپوش | — |
برای بیش از یک بچه یا برای بزرگترها (محترمانه) آخرش «ـید» میآید: بشینید، بخورید، بیایید.
شکلِ گفتاری و شکلِ نوشتاری
بیشترِ این فعل‌ها یک‌جور ساخته می‌شوند: یک «بِـ» یا «بُـ» جلوی فعل. ولی کلمه‌ای که پدر و مادر واقعاً می‌گویند اغلب از کلمه‌ی کتابی کوتاه‌تر است و این فارسیِ گفتاریِ درست است، نه غلط:
- sit: نوشتاری «بنشین»، گفتاری «بشین».
- get up: عبارتِ کامل «بلند شو»؛ در خانه «پاشو».
- wait / stop: کلمه‌های رسمی «صبر کن» یا «بایست»؛ کلمه‌ی روزمره «وایسا».
- bring: نوشتاری «بیاور»، گفتاری «بیار».
برای بچه شکلِ گفتاری را انتخاب کنید و هر بار همان را بگویید تا کلمه آشنا شود.
بازی‌های ساده
- موقعِ کار بگویید. سرِ سفره «بخور»، دمِ در «بیا»، موقعِ خواب «بخواب». خودِ کار کلمه را یاد می‌دهد.
- بازیِ فرمان. یک «حاکم می‌گوید»ِ ملایم با «بشین، پاشو، بپر، دست بزن» کلمهها را به بازی تبدیل میکند.
- فرمان‌های گرم. «بغل کن» و «بوس بده» فرمان‌هایی‌اند که بچه با خوشحالی انجام می‌دهد و فارسی را به محبت وصل میکند.
پژوهشی ندیده‌ایم که نشان بدهد کدام روش برای بچه‌های مهاجر بهتر است؛ این‌ها پیشنهادِ امتحان‌کردن‌اند، نه برنامه‌ی درسی.
فرمان‌ها با فامیل روی ویدیو
این فرمان‌ها از اولین فارسی‌هایی‌اند که بچه از زبانِ عزیزانش می‌شنود. مادربزرگ یا پدربزرگ میتواند موقعِ ورق‌زدنِ قصهی مصور «بیا» و «ببین» بگوید تا کلمه با چهره و صدایی که بچه می‌شناسد بیاید. ببینید: چطور قصه را برای نوه ضبط کنیم؟ و فهرست‌های دیگر: حیوانات، اعضای بدن و رنگ‌ها.
بیشتر بخوانید
پرسش‌ها
«بیا» و «برو» را چطور به بچه بگوییم؟
همین دو کلمه کافی است: بیا برای come و برو برای go. «بیا اینجا» یعنی come here. این‌ها شکلِ فرمانِ مفرد است که به یک بچه می‌گویید.
چرا شکلِ گفتاری با شکلِ کتاب فرق دارد؟
فارسیِ گفتاری اغلب فرمان را کوتاه میکند؛ کتاب «بنشین» مینویسد ولی در گفتار «بشین» میگوییم. همان فعل است، فقط شکلِ روزمره. برای بچه همان گفتاری را بگویید.
به چند بچه چطور فرمان بدهیم؟
آخرِ فعل «ـید» میآید: بشینید، بخورید، بیایید. همین شکل برای حرفزدنِ محترمانه با بزرگترها هم به کار میرود.
فرقِ «بده» و «بدو» چیست؟
شبیهاند ولی فرق دارند: «بده» یعنی give و «بدو» یعنی run. مصوتها فرق دارند، پس وقتی با هم یاد میدهید آهسته بگویید.
برای یاد دادن باید فارسی خواندن بلد باشم؟
نه. گفتنِ کلمهها کافی است و فامیل هم میتواند روی تماسِ تصویری یا در قصهی ضبطشده بگوید.
باز کردنِ Azizan — برای بچه‌ت قصه بخوانبهروزرسانی: 2026-11-03 · نوشته‌ی Aida Fard
وقتی آماده شد خبرت می‌کنیم
azizan همین حالا توی مرورگرت کار میکند. اگر بخواهی، ایمیلت را بگذار تا وقتی نسخه‌ی کامل و نسخه‌ی اپ‌استور آماده شد خبرت کنیم. دادنِ ایمیل اختیاری است. حریم خصوصی