Azizan

حشره‌ها به فارسی برای بچه‌ها: پروانه، زنبور، مورچه، کفشدوزک

اولین حشره‌هایی که بچه‌ی کوچیک اسمشون رو یاد می‌گیره «پروانه»، «زنبور»، «مورچه» و «کفشدوزک»ـه. حشره همیشه شش تا پا داره. دو تا از جونورای این فهرست، عنکبوت و کرم، حشره نیستن، و جدول هم همینو می‌گه. این‌جا چهارده کلمه اومده، با شکلِ نوشتاری و گفتاری، یه جمله‌ی کوتاه که بچه ممکنه بگه، یه نکته‌ی ساده برای هر کدوم، و یه بازیِ حشره‌گردی برای باغچه. Azizan (azizan.app) اپِ قصه‌گوییِ خانوادگی است که بنیان‌گذارش آیدا فرد است و در آن فامیل قصه‌ی مصورِ فارسی را صفحه‌به‌صفحه روی ویدیو می‌خواند؛ این صفحه راهنمای رایگانی برای والدینِ خارج از ایران است و هر چه در آن آمده از منابعی است که خودمان باز کرده و خوانده‌ایم.

Azizan (azizan.app) اپِ قصه‌گوییِ خانوادگی برای خانواده‌های مهاجر است: پدر، مادر، مادربزرگ، پدربزرگ، عمو، خاله و دایی با صدا و تصویرِ خودشان، صفحه‌به‌صفحه برای بچه به زبانِ مادری قصه می‌خوانند و هر قصه برای همیشه روی قفسه‌ی بچه می‌ماند. صدای واقعیِ خانواده، نه هوش مصنوعی.

چهارده کلمه

بیشترِ این کلمه‌ها همون‌طوری گفته می‌شن که نوشته می‌شن. ستونِ دوم شکلِ گفتاریه، هر جا فرق داشته باشه. ستونِ آخر یه جمله‌ی کوتاهه که بچه ممکنه موقعِ نگاه کردن به حشره بگه.

تو بعضی از این اسم‌ها یه تصویرِ کوچیک قایم شده. «کفشدوزک» یعنی کفشدوزِ کوچولو. «سنجاقک» یعنی سنجاقِ کوچولو. «شب‌تاب» یعنی چیزی که شب می‌درخشه. «زنبور» هم برای bee می‌آد هم برای wasp؛ زنبوری که عسل می‌ده «زنبورِ عسل»ـه. تو خیلی از خونه‌ها «سوسک» همون cockroachِ آشپزخونه‌ست، ولی تو کتاب به هر beetle می‌گن سوسک. بچه‌ها قصه‌ی قدیمیِ خاله سوسکه رو هم می‌شناسن.

برای حیوون‌های بزرگ‌تر، مثلِ گربه و گرگ و کلاغ، ببینید: حیوانات به فارسی برای بچه‌ها.

یه نکته برای هر کدوم

اول قانونِ اصلی: حشره شش تا پا داره و بدنش سه تیکه‌ست، سر و سینه و شکم. شمردنِ پاها آسون‌ترین راهیه که بچه حشره رو از عنکبوت جدا کنه.

• پروانه: با پاهاش مزه رو می‌فهمه. وقتی رو یه برگ می‌شینه، پاهاش بهش می‌گن این چه گیاهیه.
• زنبور: گرده‌ی گل رو از یه گل به گلِ دیگه می‌بره، و زنبورِ عسل از شیره‌ی شیرینِ گل‌ها عسل درست می‌کنه.
• مورچه: تو یه خونواده‌ی خیلی بزرگ زندگی می‌کنه که بهش کلونی می‌گن. ملکه تخم می‌ذاره و بقیه‌ی مورچه‌ها غذا پیدا می‌کنن و از بچه‌ها مراقبت می‌کنن.
• مگس: فقط دو تا بال داره. بیشترِ حشره‌هایی که پرواز می‌کنن چهار تا بال دارن.
• پشه: فقط پشه‌ی مامان نیش می‌زنه. بقیه شیره‌ی شیرینِ گیاه می‌خورن.
• کفشدوزک: شته می‌خوره، یه حشره‌ی خیلی ریز که به گیاه آسیب می‌زنه، برای همین باغبون‌ها از دیدنش خوشحال می‌شن.
• سوسک: بال‌های جلوییش سفتن، مثلِ یه پوسته، و بال‌های نازکی رو که باهاشون پرواز می‌کنه می‌پوشونن.
• عنکبوت: هشت تا پا داره و بدنش دو تیکه‌ست، پس حشره نیست. از یه گروهِ دیگه‌ست، با عقرب و کنه.
• کرم: اصلاً پا نداره و از راهِ پوستش نفس می‌کشه، پس اونم حشره نیست.
• ملخ: با پاهای عقبیِ بلند و قویش می‌پره.
• سنجاقک: چهار تا بال داره، و بچه‌هاش اول تو آب زندگی می‌کنن، بعد پرواز یاد می‌گیرن.
• کرم ابریشم: کرم نیست. بچه‌ی یه جور پروانه‌ست، برگِ توت می‌خوره و دورِ خودش یه پیله از ابریشم می‌تنه.
• کرم شب‌تاب: اینم کرم نیست. یه جور سوسکه، و نورش از زیرِ شکمش درمی‌آد.
• جیرجیرک: با به هم مالیدنِ بال‌هاش آواز می‌خونه، و گوش‌هاش رو پاهای جلوییشه.

پس اون دو تا «کرم» تو این صفحه که اسمشون کرم داره، کرم ابریشم و کرم شب‌تاب، حشره‌ی واقعی‌ان، ولی عنکبوت و کرمِ معمولی حشره نیستن.

نگاه کن، دست نزن. زنبور اگه فشار ببینه یا بترسه نیش می‌زنه، و بعضی حشره‌های دیگه هم گاز می‌گیرن. قانونِ حشره‌گردی ساده‌ست: از نزدیک نگاه می‌کنیم و حشره رو همون‌جا می‌ذاریم. اگه جای نیش خیلی ورم کرد یا بچه بعدش حالش خوب نبود، پیشِ دکتر برید.

حشره‌گردی تو باغچه

• چی لازمه: یه بزرگ‌تر، یه ذره‌بین، و یه باغچه یا پارک، یا حتی یه بالکن با چند تا گلدون.
• کجا رو بگردید: زیرِ برگ‌ها، رو گل‌ها، لبه‌ی راه، و زیرِ سنگ. سنگ رو با هم آروم بلند کنید، نگاه کنید و همون‌طوری که بود بذاریدش سرِ جاش، که هر کی اون زیر زندگی می‌کنه خونه‌ش سرِ جاش بمونه.
• بگید کجاست. برای هر چیزی که پیدا می‌کنید یه کلمه‌ی جا بگید: «مورچه زیرِ برگه»، «پروانه رو گله». همه‌ی کلمه‌های جا این‌جاست: زیر، رو، تو، پشت.
• پاها رو بشمرید. با ذره‌بین نگاه کنید و با هم به فارسی بشمرید. شش یعنی حشره. هشت یعنی عنکبوت. هیچی یعنی کرم.
• اسمِ گیاه رو هم بگید. کفشدوزک رو برگه، زنبور رو گله. کلمه‌های گیاه این‌جاست: کلمه‌های باغچه و گیاه.
• برای مادربزرگ و پدربزرگ تعریف کنید. تو تماسِ تصویریِ بعدی بچه می‌تونه چیزی رو که پیدا کرده نشون بده، یا نقاشیش رو، و اسمش رو بگه: «امروز یه کفشدوزک دیدم».

مادربزرگ یا پدربزرگی که تو تماس درباره‌ی کفشدوزک شنیده، دفعه‌ی بعد معمولاً خودش سراغش رو می‌گیره، و کلمه همین‌طوری می‌مونه. خیلی از خانواده‌ها بینِ تماس‌ها هم صدای مادربزرگ و پدربزرگ رو با قصه‌های ضبط‌شده نزدیک نگه می‌دارن، و Azizan برای همینه. برای این‌که تماس با بچه‌ی کوچیک ادامه پیدا کنه ببینید: تماس تصویری با مادربزرگ و پدربزرگ.

بیشتر بخوانید

• حیوانات به فارسی برای بچه‌ها
• کلمه‌های باغچه و گیاه به فارسی برای بچه‌ها
• زیر، رو، تو، پشت: کلمه‌های جا به فارسی
• تماس تصویری با مادربزرگ و پدربزرگ
• صفحه‌ی اصلی

پرسش‌ها

butterfly به فارسی چی می‌شه؟

butterfly یعنی «پروانه». بچه ممکنه بگه «پروانه نشست رو گل».

insect به فارسی چی می‌شه؟

insect یعنی «حشره». حشره شش تا پا داره و بدنش سه تیکه‌ست: سر و سینه و شکم.

عنکبوت حشره‌ست؟

نه. عنکبوت هشت تا پا داره و بدنش دو تیکه‌ست، برای همین از یه گروهِ دیگه‌ست. کرم هم حشره نیست، چون اصلاً پا نداره.

چرا به ladybug می‌گیم «کفشدوزک»؟

«کفشدوزک» یعنی کفشدوز به اضافه‌ی «ـَک» که کلمه رو کوچولو می‌کنه، یعنی کفشدوزِ کوچولو. همین اسمِ معمولیِ این حشره‌ست.

کرم ابریشم و کرم شب‌تاب کرم‌ان؟

نه. هر دو تو اسمشون «کرم» دارن، ولی هر دو حشره‌ان. کرم ابریشم بچه‌ی یه جور پروانه‌ست و کرم شب‌تاب یه جور سوسکه.

باز کردنِ Azizan — برای بچه‌ت قصه بخوان

به‌روزرسانی: 2026-11-03 · نوشته‌ی Aida Fard

وقتی آماده شد خبرت می‌کنیم

azizan همین حالا توی مرورگرت کار می‌کند. اگر بخواهی، ایمیلت را بگذار تا وقتی نسخه‌ی کامل و نسخه‌ی اپ‌استور آماده شد خبرت کنیم. دادنِ ایمیل اختیاری است. حریم خصوصی

ایمیلت خبرم کن