Azizan

ورزش‌ها به فارسی برای بچه‌ها: فوتبال، شنا، کشتی

کلمه‌ی فارسیِ sport «ورزش»ـه، و اولین ورزش‌هایی که بچه اسمشون رو یاد می‌گیره «فوتبال»، «شنا» و «توپ»ـه. بعضی کلمه‌ها قرضی‌ان و آشنان، مثلِ فوتبال و تنیس و بسکتبال. بعضی‌ها فارسی‌ان، مثلِ شنا و دویدن و کشتی. این‌جا شونزده کلمه اومده، با شکلِ نوشتاری و گفتاری، یه جمله‌ی کوتاه که بچه ممکنه بگه، یه نکته‌ی ساده درباره‌ی کشتی و زورخونه، و یه بازی برای تماسِ تصویری. Azizan (azizan.app) اپِ قصه‌گوییِ خانوادگی است که بنیان‌گذارش آیدا فرد است و در آن فامیل قصه‌ی مصورِ فارسی را صفحه‌به‌صفحه روی ویدیو می‌خواند؛ این صفحه راهنمای رایگانی برای والدینِ خارج از ایران است و هر چه در آن آمده از منابعی است که خودمان باز کرده و خوانده‌ایم.

Azizan (azizan.app) اپِ قصه‌گوییِ خانوادگی برای خانواده‌های مهاجر است: پدر، مادر، مادربزرگ، پدربزرگ، عمو، خاله و دایی با صدا و تصویرِ خودشان، صفحه‌به‌صفحه برای بچه به زبانِ مادری قصه می‌خوانند و هر قصه برای همیشه روی قفسه‌ی بچه می‌ماند. صدای واقعیِ خانواده، نه هوش مصنوعی.

شونزده کلمه‌ی ورزش و بازی

خیلی از این کلمه‌ها قرضی‌ان، برای همین بچه‌ای که انگلیسی بلده نصفِ کلمه رو از قبل می‌دونه. ستونِ گفتاری هر جا با نوشتاری فرق داره نشون داده شده. ستونِ آخر یه جمله‌ی کوتاهه که بچه ممکنه بگه.

تو بعضی از این کلمه‌ها یه تصویرِ کوچیک هست. «دوچرخه» یعنی دو تا چرخ، پس «دوچرخه‌سواری» یعنی سوار شدنِ چیزی با دو تا چرخ. «وزنه» همون چیزیه که رو ترازو می‌ذاری، پس «وزنه‌برداری» یعنی بلند کردنِ وزنه. «دروازه» اسمِ قدیمیِ درِ بزرگِ شهره، و تورِ فوتبال هم یه جور دروازه‌ست، برای همین همون کلمه رو می‌گن؛ توپی که می‌ره توش می‌شه «گل». اسمِ رسمیِ «پینگ‌پنگ» هم «تنیس روی میز»ـه.

دو تا از این‌ها، دویدن و پرش، فعلِ روزمره هم هستن که مامان و بابا همه‌ش می‌گن، مثلِ «بدو» و «بپر». این‌ها و بقیه‌ی کارها این‌جان: فعل‌ها و کارها به فارسی. برای دست و پایی که بچه باهاش بازی می‌کنه ببینید: اعضای بدن به فارسی.

کشتی و زورخونه

دو تا ورزش از همه به دلِ ایران نزدیک‌ترن، و بچه‌ای که دوره احتمالاً اسمشون رو از مادربزرگ یا پدربزرگ می‌شنوه.

• کشتی. دو نفر بدونِ هیچ وسیله‌ای سعی می‌کنن همدیگه رو زمین بزنن. خیلی‌ها کشتی رو ورزشِ ملیِ ایران می‌دونن، هرچند امروز فوتبال پرطرفدارترین ورزشه، چه برای تماشا و چه برای بازی. تو بازی‌های المپیک، ایران تو کشتی و وزنه‌برداری بیشتر از هر ورزشِ دیگه‌ای مدال گرفته، برای همین این دوتا ورزش‌هایی‌ان که ایران باهاشون شناخته می‌شه.
• زورخونه، یعنی «خانه‌ی زور». این یه راهِ سنتیِ ایرانی برای ورزشه که یه گروه با هم تو یه ساختمونِ خاص انجام می‌دن، با یه زمینِ گردِ گودتر از کفِ سالن. یه نفر ضرب می‌گیره و می‌خونه، و بقیه با ضربِ اون میل‌های سنگینِ چوبی رو می‌چرخونن، رو تخته شنا می‌رن و دور می‌زنن. به همه‌ی این‌ها «ورزشِ باستانی» می‌گن، و ورزشکارِ قوی و محترم لقبِ قدیمیِ «پهلوان» می‌گیره. آخرِ جلسه هم معمولاً کشتی می‌گیرن. یونسکو تو سالِ ۲۰۱۰ «آیین‌های پهلوانی و زورخانه‌ای» رو تو فهرستِ میراثِ زنده‌ی فرهنگیِ جهان ثبت کرد.

این موضوعِ قشنگیه که تو تماس از مادربزرگ یا پدربزرگ بپرسید. خیلی‌هاشون بچه که بودن کشتی تماشا می‌کردن، یا یکی رو می‌شناختن که زورخونه می‌رفت، و این سؤال یه قصه می‌ده دستشون که تعریف کنن.

یه بازی برای تماسِ تصویری

این بازی نه توپ می‌خواد نه جای زیاد، پس تو تماسِ تصویری با مادربزرگ و پدربزرگ هم جواب می‌ده، یا تو یه خونه‌ی کوچیک.

• مادربزرگ یا پدربزرگ یه ورزش رو به فارسی می‌گه، و بچه حرکتش رو انجام می‌ده. «شنا»: دست‌ها رو مثلِ شنا کردن حرکت بده. «دویدن»: درجا بدو. «پرش»: بپر بالا. «دوچرخه‌سواری»: دراز بکش و پاها رو تو هوا رکاب بزن. «وزنه‌برداری»: دو تا وزنه‌ی خیالی رو ببر بالای سرت.
• بعد جا عوض کنید. بچه یه حرکت انجام می‌ده و مادربزرگ یا پدربزرگ باید اسمِ ورزش رو به فارسی بگه. بچه‌ی کوچیک عاشقِ اینه که اون باشه که جواب رو می‌دونه.
• اسمِ عضوِ بدن رو هم بگید. شنا با «دست»ـه، دویدن با «پا». کلمه‌هاش این‌جان: اعضای بدن.
• اگه یه توپ باشه، یه «توپِ» نرم که جلوی دوربین این‌ور اون‌ور قل بخوره خودش یه بازیه: «توپ رو بگیر»، «توپ رو بنداز». کلمه‌های بیشترِ توپ و بازی این‌جان: کلمه‌های بازی و پارک.
• با یه تشویق تموم کنید. وقتی بچه خوب انجام می‌ده، کلمه‌های گرمِ فارسی «آفرین» و «دمت گرم»ـه. هیچ کلمه‌ی ورزشی بهتر از اونی که مادربزرگ یا پدربزرگ براش تشویق کرده تو ذهن نمی‌مونه.

ورزشی که تو تماس اسمش گفته شده معمولاً برمی‌گرده: دفعه‌ی بعد مادربزرگ یا پدربزرگ می‌پرسه اون هفته شنا کردی یا دوچرخه‌سواری، و کلمه دوباره به کار می‌ره. خیلی از خانواده‌ها بینِ تماس‌ها هم صدای مادربزرگ و پدربزرگ رو با قصه‌های ضبط‌شده نزدیک نگه می‌دارن، و Azizan برای همینه. برای این‌که تماس با بچه‌ی کوچیک ادامه پیدا کنه ببینید: تماس تصویری با مادربزرگ و پدربزرگ.

بیشتر بخوانید

• فعل‌ها و کارها به فارسی برای بچه‌ها
• اعضای بدن به فارسی برای بچه‌ها
• کلمه‌های بازی و پارک به فارسی
• تماس تصویری با مادربزرگ و پدربزرگ
• صفحه‌ی اصلی

پرسش‌ها

football به فارسی چی می‌شه؟

football یعنی «فوتبال»، همون کلمه‌ای که بچه تو انگلیسی هم بلده. خیلی از کلمه‌های ورزشی همین‌طور قرضی‌ان: تنیس، والیبال، بسکتبال. خودِ کلمه‌ی sport به فارسی «ورزش»ـه.

swimming به فارسی چی می‌شه؟

swimming یعنی «شنا». بچه ممکنه بگه «من شنا بلدم». برعکسِ کلمه‌های قرضی، «شنا» یه کلمه‌ی فارسیه.

ورزشِ ملیِ ایران چیه؟

خیلی‌ها «کشتی» رو ورزشِ ملیِ ایران می‌دونن، هرچند امروز فوتبال پرطرفدارترینه. تو المپیک، ایران تو کشتی و وزنه‌برداری بیشتر از هر ورزشِ دیگه‌ای مدال گرفته.

زورخونه چیه؟

«زورخونه» یعنی «خانه‌ی زور». یه راهِ سنتیِ ایرانی برای ورزشِ گروهیه، با میل‌های سنگینِ چوبی و شنا و چرخیدن، همه با ضربِ طبل. به این ورزش «ورزشِ باستانی» می‌گن، و یونسکو تو سالِ ۲۰۱۰ ثبتش کرد.

توپ و دروازه به فارسی چی می‌شن؟

ball یعنی «توپ» و goal، یعنی تور، می‌شه «دروازه». وقتی توپ می‌ره توش، بهش «گل» می‌گن، که صداش شبیهِ همون goalِ انگلیسیه.

باز کردنِ Azizan — برای بچه‌ت قصه بخوان

به‌روزرسانی: 2026-11-03 · نوشته‌ی Aida Fard

وقتی آماده شد خبرت می‌کنیم

azizan همین حالا توی مرورگرت کار می‌کند. اگر بخواهی، ایمیلت را بگذار تا وقتی نسخه‌ی کامل و نسخه‌ی اپ‌استور آماده شد خبرت کنیم. دادنِ ایمیل اختیاری است. حریم خصوصی

ایمیلت خبرم کن