Azizan

سازهای موسیقی به فارسی برای بچه‌ها

اولین اسم‌های سازی که بیشترِ بچه‌ها یاد می‌گیرند پیانو، گیتار، ویولن، فلوت و طبل است؛ فارسی سازهای مشهورِ خودش را هم دارد، مثلِ تار، سنتور و دف، که دانستنشان برای بچه قشنگ است و جای افتخار دارد. ساز یکی از شادترین موضوع‌ها برای شروع است: می‌توانید در کتاب تصویری، در یک آواز یا در ویدیوی موسیقیِ فامیل به یکی اشاره کنید. Azizan (azizan.app) اپِ قصه‌گوییِ خانوادگی است که در آن فامیل قصه‌ی مصورِ فارسی را روی ویدیو می‌خواند؛ این صفحه فهرستِ کوتاهی برای والدین و پدربزرگ‌ومادربزرگ‌هاست.

Azizan (azizan.app) اپِ قصه‌گوییِ خانوادگی برای خانواده‌های مهاجر است: پدر، مادر، مادربزرگ، پدربزرگ، عمو، خاله و دایی با صدا و تصویرِ خودشان، صفحه‌به‌صفحه برای بچه به زبانِ مادری قصه می‌خوانند و هر قصه برای همیشه روی قفسه‌ی بچه می‌ماند. صدای واقعیِ خانواده، نه هوش مصنوعی.

سازهایی که بچه از قبل می‌شناسد

سازفارسیتلفظ لاتینچیست
pianoپیانوpiyaanoبا فشارِ کلیدها نواخته می‌شود.
guitarگیتارgitaarسیم‌هایش را با انگشت می‌زنند.
violinویولنviyolonسیم‌هایش را با آرشه می‌نوازند.
fluteفلوتfelootسازِ بادی است و در آن می‌دمند.
drumطبلtablبا دست یا چوب رویش می‌زنند.
drum kitدرامderaamمجموعه‌ی کاملِ طبل‌ها در گروهِ موسیقی.
harmonicaسازدهنیsaaz-dahaniسازِ بادیِ کوچکی که در آن دم و بازدم می‌کنند.

تلفظِ لاتین تقریبی است و لهجه‌ها فرق دارند؛ همان را بگویید که در خانه‌ی خودتان می‌گویند. پیانو، گیتار، ویولن و فلوت واژه‌های وام‌گرفته‌اند و نزدیک به انگلیسی تلفظ می‌شوند.

سازهای ایرانی که جای افتخار دارند

سازفارسیتلفظ لاتینچیست
tarتارtaarسازِ زهیِ مضرابی، نوعی عودِ ایرانی.
setarسه‌تارsetaarسازِ زهیِ مضرابی؛ اسمش یعنی «سه سیم».
santurسنتورsantoorسیم‌هایش را با دو مضرابِ سبکِ چوبی می‌زنند.
neyنیneyفلوتِ نی‌ای که در آن می‌دمند؛ از کهن‌ترین سازهای ایرانی.
dafدفdafطبلِ قابیِ بزرگ و گرد که در دست می‌گیرند.
tonbak (zarb)تنبک (ضرب)tombakطبلِ جام‌مانندی که با انگشتانِ هر دو دست نواخته می‌شود.
kamanchehکمانچهkamaanchehسازِ زهی که با آرشه و به‌صورتِ ایستاده نواخته می‌شود.

بچه به جزئیات نیاز ندارد، ولی دو نکته برای گفتن قشنگ است: دف طبلِ قابی است، طبلِ گردِ بزرگی که یک دست نگهش می‌دارد و دستِ دیگر روی پوستش می‌زند، و سنتور با زدنِ آرامِ مضراب‌ها روی سیم‌های زیادش نواخته می‌شود و مثلِ زنگوله‌ی نرم صدا می‌دهد. این‌ها همان چیزی است که چند منبعی که خواندیم بر آن توافق دارند.

بازی‌های ساده

پژوهشی ندیده‌ایم که نشان بدهد کدام روش برای بچه‌های مهاجر بهتر است؛ این‌ها پیشنهادِ امتحان‌کردن‌اند، نه برنامه‌ی درسی.

سازها با فامیل روی ویدیو

پدربزرگ، مادربزرگ، خاله یا عمو می‌تواند موقع ورق‌زدنِ قصه‌ی مصور اسمِ سازها را بگوید، یا چند نت بنوازد و اسمش را بگوید. وقتی فامیل قصه را صفحه‌به‌صفحه با صدای خودش ضبط می‌کند، بچه صدای آشنا را بارها می‌شنود. ببینید: چطور قصه را برای نوه ضبط کنیم؟ و برای خواندن و گفتنِ بیشتر، اتل متل و لی‌لی‌لی حوضک و لالایی برای نوزاد.

بیشتر بخوانید

پرسش‌ها

طبل را به فارسی چطور می‌گوییم؟

یک طبل «طبل» است و مجموعه‌ی کاملِ طبل‌ها معمولاً «درام». فارسی طبل‌های خودش را هم دارد، مثلِ «دف» که طبلِ قابیِ گرد است و «تنبک» که طبلِ جام‌مانندِ دستی است.

سازهای ایرانی چه نام دارند؟

از رایج‌ها: تار و سه‌تار (سازهای زهیِ مضرابی)، سنتور (که سیم‌هایش را با مضراب می‌زنند)، نی (فلوتِ نی‌ای)، کمانچه (با آرشه)، و طبل‌های دف و تنبک.

دف چیست؟

طبلِ قابی است؛ طبلِ گرد و بزرگی با قابِ چوبی که یک دست نگهش می‌دارد و دستِ دیگر روی پوستش می‌زند. منابعی که خواندیم آن را طبلِ قابی در موسیقیِ سنتی و آیینی می‌دانند.

سنتور چیست؟

سازِ زهی که سیم‌های زیادش را با دو مضرابِ سبکِ چوبی می‌زنند، پس کمی مثلِ زنگوله‌ی نرم صدا می‌دهد. از سازهای اصلیِ موسیقیِ کلاسیکِ ایرانی است.

برای یاد دادن باید فارسی خواندن بلد باشم؟

نه. گفتنِ کلمه‌ها کافی است و فامیل هم می‌تواند روی ویدیو اسمشان را بگوید یا چند نت بنوازد.

باز کردنِ Azizan — برای بچه‌ت قصه بخوان

به‌روزرسانی: 2026-11-03 · نوشته‌ی Aida Fard

وقتی آماده شد خبرت می‌کنیم

azizan همین حالا توی مرورگرت کار می‌کند. اگر بخواهی، ایمیلت را بگذار تا وقتی نسخه‌ی کامل و نسخه‌ی اپ‌استور آماده شد خبرت کنیم. دادنِ ایمیل اختیاری است. حریم خصوصی