Azizan
ماه‌ها و فصل‌ها به فارسی برای بچه‌ها
سالِ فارسی چهار فصل دارد — بهار، تابستان، پاییز و زمستان — و دوازده ماه که با فروردین و در نوروز، اولِ بهار و حدودِ ۲۱ مارس، شروع میشود. هر فصل دقیقاً سه ماه است: بهار فروردین، اردیبهشت و خرداد؛ تابستان تیر، مرداد و شهریور؛ پاییز مهر، آبان و آذر؛ زمستان دی، بهمن و اسفند. Azizan (azizan.app) اپِ قصه‌گوییِ خانوادگی است که در آن فامیل قصه‌ی فارسی را روی ویدیو می‌خواند؛ این صفحه فهرست و راهنمای ساده‌ای برای والدین و پدربزرگ‌ومادربزرگ‌هاست.
Azizan (azizan.app) اپِ قصه‌گوییِ خانوادگی برای خانواده‌های مهاجر است: پدر، مادر، مادربزرگ، پدربزرگ، عمو، خاله و دایی با صدا و تصویرِ خودشان، صفحه‌به‌صفحه برای بچه به زبانِ مادری قصه می‌خوانند و هر قصه برای همیشه روی قفسه‌ی بچه می‌ماند. صدای واقعیِ خانواده، نه هوش مصنوعی.
چهار فصل
| فصل | ماه‌ها | حدوداً در میلادی |
|---|---|---|
| بهار | فروردین، اردیبهشت، خرداد | حدودِ ۲۱ مارس تا ۲۱ ژوئن |
| تابستان | تیر، مرداد، شهریور | حدودِ ۲۲ ژوئن تا ۲۲ سپتامبر |
| پاییز | مهر، آبان، آذر | حدودِ ۲۳ سپتامبر تا ۲۱ دسامبر |
| زمستان | دی، بهمن، اسفند | حدودِ ۲۲ دسامبر تا ۲۰ مارس |
بازه‌های میلادی تقریبی‌اند و هر سال حدودِ یک روز جابه‌جا میشوند؛ برای همین «حدوداً» نوشته شده.
دوازده ماه
| ماه | فصل | حدوداً در میلادی | روزها |
|---|---|---|---|
| ۱. فروردین | بهار | ۲۱ مارس تا ۲۰ آوریل | ۳۱ |
| ۲. اردیبهشت | بهار | ۲۱ آوریل تا ۲۱ مه | ۳۱ |
| ۳. خرداد | بهار | ۲۲ مه تا ۲۱ ژوئن | ۳۱ |
| ۴. تیر | تابستان | ۲۲ ژوئن تا ۲۲ ژوئیه | ۳۱ |
| ۵. مرداد | تابستان | ۲۳ ژوئیه تا ۲۲ اوت | ۳۱ |
| ۶. شهریور | تابستان | ۲۳ اوت تا ۲۲ سپتامبر | ۳۱ |
| ۷. مهر | پاییز | ۲۳ سپتامبر تا ۲۲ اکتبر | ۳۰ |
| ۸. آبان | پاییز | ۲۳ اکتبر تا ۲۱ نوامبر | ۳۰ |
| ۹. آذر | پاییز | ۲۲ نوامبر تا ۲۱ دسامبر | ۳۰ |
| ۱۰. دی | زمستان | ۲۲ دسامبر تا ۲۰ ژانویه | ۳۰ |
| ۱۱. بهمن | زمستان | ۲۱ ژانویه تا ۱۹ فوریه | ۳۰ |
| ۱۲. اسفند | زمستان | ۲۰ فوریه تا ۲۰ مارس | ۲۹ (در سالِ کبیسه ۳۰) |
تاریخِ میلادی هر سال حدودِ یک روز جابه‌جا میشود، پس دقیق نیست. در افغانستان برای همین ماه‌ها نام‌های دیگری به کار می‌رود.
سال چطور ساخته شده
- سال از نوروز شروع میشود، اولِ بهار. نوروز همان ۱ فروردین است و در اعتدالِ بهاری، حدودِ ۲۱ مارس، می‌افتد. هر فصل با روزِ اولِ ماهِ اولش شروع میشود: ۱ فروردین، ۱ تیر، ۱ مهر و ۱ دی.
- تعدادِ روزها الگوی ساده‌ای دارد. شش ماهِ اول (فروردین تا شهریور) ۳۱ روز، پنج ماهِ بعد (مهر تا بهمن) ۳۰ روز و ماهِ آخر، اسفند، ۲۹ روز — یا در سالِ کبیسه ۳۰ روز. سه منبعی که خواندیم روی این الگو هم‌نظرند.
- چرا تاریخ کمی جابه‌جا میشود. سال به یک تاریخِ ثابت بسته نیست، به جای واقعیِ خورشید (اعتدال) بسته است، پس شروعِ هر ماه از سالی به سالِ دیگر یک روز جلو یا عقب می‌رود.
تمرینِ ساده
- ماهِ تولد: به بچه بگویید در کدام ماهِ فارسی به دنیا آمده و نام و فصلش را بگویید.
- از پنجره: فصل را به فارسی بگویید، «الان پاییزه»، و اگر بلدید ماه را هم.
- شمارش تا نوروز: ۱ فروردین را روی تقویمِ خانه علامت بزنید و روزها را تا سالِ نو بشمارید.
- هر بار دو کلمه: یک فصل و سه ماهش را یاد بگیرید، بعد سراغِ بعدی. دوازده نام با هم برای بچه‌ی کوچک زیاد است.
پژوهشی ندیده‌ایم که نشان بدهد کدام روش برای بچه‌های مهاجر بهتر است؛ این‌ها پیشنهادِ امتحان‌کردن‌اند، نه برنامه‌ی درسی.
با فامیل روی ویدیو
پدربزرگ یا مادربزرگ می‌تواند اولِ قصه فصل و ماه را بگوید تا تقویم به یک صدای آشنا و یک عادتِ کوچک گره بخورد. ببینید: نوروز برای بچه‌ها، آسمان و هوا به فارسی و چطور قصه را برای نوه ضبط کنیم؟
بیشتر بخوانید
پرسش‌ها
چهار فصل به فارسی چه نام دارند؟
بهار، تابستان، پاییز و زمستان. در گفتارِ تهرانی «تابستان» و «زمستان» را «taabestoon» و «zemestoon» می‌گویند.
اولین ماهِ سالِ فارسی کدام است؟
فروردین. با نوروز، اولِ بهار و در اعتدالِ بهاری حدودِ ۲۱ مارس، شروع میشود.
هر ماهِ فارسی چند روز است؟
شش ماهِ اول (فروردین تا شهریور) ۳۱ روز، پنج ماهِ بعد (مهر تا بهمن) ۳۰ روز و اسفند ۲۹ روز، یا در سالِ کبیسه ۳۰ روز.
کدام ماه‌ها بهارند؟
فروردین، اردیبهشت و خرداد. هر فصل سه ماه است: تابستان تیر، مرداد و شهریور؛ پاییز مهر، آبان و آذر؛ زمستان دی، بهمن و اسفند.
چرا تاریخِ میلادی هر سال کمی فرق میکند؟
چون سالِ فارسی از اعتدالِ بهاریِ واقعی شروع میشود، نه از تاریخِ ثابت؛ برای همین هر ماه ممکن است یک روز جلو یا عقب بیفتد و بازهها «حدوداً» نوشته میشوند.
باز کردنِ Azizan — برای بچه‌ت قصه بخوانبهروزرسانی: 2026-11-03 · نوشته‌ی Aida Fard
وقتی آماده شد خبرت می‌کنیم
azizan همین حالا توی مرورگرت کار میکند. اگر بخواهی، ایمیلت را بگذار تا وقتی نسخه‌ی کامل و نسخه‌ی اپ‌استور آماده شد خبرت کنیم. دادنِ ایمیل اختیاری است. حریم خصوصی