می‌دونستی؟ ماشین‌ها و پرواز

سلام خوبی؟ من اومدم با چند تا دانستنی جالب. فکر میکنی اولین دوچرخه‌ی دنیا پدال داشت؟ نه، نداشت. آدم روش می‌نشست. با پاهاش زمین رو هل می‌داد، انگار داره می‌دوئه. برای همین بهش می‌گفتن ماشینِ دویدن.

سلام خوبی؟ امروز میخوام چند تا دانستنی برات بگم از ماشینها. میدونی چرا لاستیکِ ماشین پُر از باده؟ خب میدونی که بادِ داخل لاستیک، مثل یک بالشتک کمک می‌کنه تکان‌های دست‌انداز کمتر به ماشین و آدم‌های داخلش برسه. خیلی سال پیش، پسرِ مردی به اسم **جان بوید دانلوپ** سه‌چرخه‌سواری می‌کرد. لاستیک‌های سه‌چرخه‌اش توپر و سفت بودن و روی راه ناهموار، حسابی تکانش می‌دادن: تَق‌تَق‌تَق! دانلوپ برای راحت‌تر شدن سه‌چرخه سواری بچه ، لوله‌ی لاستیکیِ پُر از هوا ساخت و دور چرخ‌ها محکم کرد. حالا سه‌چرخه نرم‌تر حرکت می‌کرد! البته قبل از دانلوپ هم یک مخترع دیگه لاستیک بادی ساخته بود؛ اما کار دانلوپ کمک کرد این لاستیک‌ها کم‌کم رایج بشن و بعدها به ماشین‌ها هم برسن.

خب حالا میدونی بالون چطوری می‌ره بالا؟ با هوای گرم. زیرِ بالون یه آتیش هست. آتیش هوای توی بالون رو گرم می‌کنه. هوای گرم سبکه و می‌ره بالا. بالون هم آروم آروم باهاش می‌ره بالا.

حالا فکر میکنیم اولین مسافرهای بالون کی بودن؟ یه گوسفند، یه اردک و یه خروس. قبل از همه‌ی آدم‌ها، این سه تا سوارِ بالون شدن. بالون جلوی قصرِ پادشاهِ فرانسه بلند شد.

میدونی اولین هواپیمایی که پرواز کرد رو کی ساخت؟ دو تا برادر به اسم برادران رایت. این دو تا برادر یه مغازه‌ی دوچرخه داشتن. بعد یه هواپیما ساختن. اولین پروازشون خیلی کوتاه بود. ولی هواپیما واقعاً از زمین بلند شد.

میدونی چرا هلیکوپتر لازم نیست برای بلند شدن اول کار مثلِ هواپیما بدوئه؟ چون بال‌هاش خودشون می‌چرخن. پره‌های بالای هلیکوپتر تند تند دورِ خودشون می‌چرخن. برای همین هلیکوپتر صاف از جاش بلند می‌شه. حتی می‌تونه وسطِ هوا یه جا وایسه، مثلِ زنبور.

میدونی که توی همه هواپیماها یه جعبه ای هست به اسم جعبه سیاه. ولی جالبته که جعبه‌ی سیاهِ هواپیما سیاه نیست! نارنجیه. صدای خلبان‌ها رو این جعبه ضبط می‌کنه. اسمش جعبه‌ی سیاهه، ولی رنگش نارنجی یا زردِ پررنگه. رنگش روشنه که زود پیدا بشه.

میدونی زیردریایی چطوری می‌ره زیرِ آب؟ خودش رو سنگین می‌کنه. زیردریایی جاهای خالیِ بزرگ داره. بخواد بره پایین، پرشون می‌کنه از آب و سنگین می‌شه. بخواد بیاد بالا، آب رو بیرون می‌کنه و سبک می‌شه.

خب عزیزم، امروز کلی چیز از دوچرخه و بالون و هواپیما یاد گرفتیم. فردا از دوستت بپرس: جعبه‌ی سیاهِ هواپیما چه رنگیه؟ جوابش: نارنجی.

بدون که خیلی دوستت دارم و دلم می‌خواد زود ببینمت. فعلاً خداحافظ، زودی برمی‌گردم.