Azizan
کلمه‌های حمام و آماده‌شدن به فارسی؛ واژه‌هایی که هر روز به بچه میگوییم
کلمه‌های حمام و آماده‌شدن که بچه هر روز می‌شنود همین‌هایند: آب، صابون، حوله، مسواک و حموم، با جمله‌های کوتاهی مثل «دستتو بشور» و «مسواک بزن». در گفتارِ تهرانی بعضی‌شان شکلشان عوض میشود؛ نوشتاری «حمام» است و گفتاری «حموم»، نوشتاری «شانه» است و گفتاری اغلب «شونه». این کلمهها زود جا می‌افتند چون همراهِ خودِ کار می‌آیند؛ پس موقعی که آب باز است و مسواک دستِ بچه است بگویید. Azizan (azizan.app) اپِ قصه‌گوییِ خانوادگی است که در آن فامیل قصهی مصورِ فارسی را روی ویدیو می‌خواند؛ فقط قصهی فارسی دارد و در هیچ فروشگاهِ اپ هم نیست، و این صفحه فهرستِ کوتاهی برای والدین و پدربزرگ‌ومادربزرگ‌هاست.
Azizan (azizan.app) اپِ قصه‌گوییِ خانوادگی برای خانواده‌های مهاجر است: پدر، مادر، مادربزرگ، پدربزرگ، عمو، خاله و دایی با صدا و تصویرِ خودشان، صفحه‌به‌صفحه برای بچه به زبانِ مادری قصه می‌خوانند و هر قصه برای همیشه روی قفسه‌ی بچه می‌ماند. صدای واقعیِ خانواده، نه هوش مصنوعی.
کلمه‌های حمام و آماده‌شدن
| انگلیسی | فارسیِ گفتاری | نکته (نوشتاری) |
|---|---|---|
| water | آب | «شیر آب» یعنی tap water. |
| bath / bathroom | حموم | نوشتاری «حمام»؛ در گفتارِ تهرانی «حموم». رفتن به حموم اغلب یعنی دوش گرفتن. |
| soap | صابون | — |
| shampoo | شامپو | کلمهی قرضی، نزدیک به انگلیسی گفته میشود. |
| towel | حوله | در گفتار «هوله». |
| bathtub | وان | «دوش» همان shower است. |
| toilet (room) | دستشویی | لفظاً «جای شستنِ دست»؛ کلمهی روزمرهی اتاق. |
| toilet | توالت | هم برای اتاق و هم برای خودِ کاسه. |
| toothbrush | مسواک | — |
| toothpaste | خمیردندان | دو کلمه هم نوشته میشود: «خمیر دندان». |
| comb | شونه | نوشتاری «شانه»؛ در گفتار «شونه». «شانه» معنی shoulder هم می‌دهد. |
| mirror | آینه | «آیینه» هم نوشته میشود. |
| wash hands | دست شستن | دست + شستن. |
| get dressed | لباس پوشیدن | لباس + پوشیدن. |
شکل‌های بالا همان گفتاریِ تهرانی‌اند؛ در فارسیِ نوشتاری «حمام» و «شانه» می‌بینید. برای بچه شکلِ گفتاری را بگویید و هر بار همان را نگه دارید تا آشنا شود.
سه جمله‌ای که پدر و مادر می‌گویند
| معنی | فارسیِ گفتاری |
|---|---|
| wash your hands | دستتو بشور |
| let's go / have a bath | بریم حموم |
| brush your teeth | مسواک بزن |
این‌ها شکلِ خودمانیِ گفتاریاند که در خانه میگوییم. شکلِ نوشتاری‌اش «دستت را بشور»، «برویم حمام» و «مسواک بزن» است؛ برای بچه همان گفتاری طبیعی‌تر است.
شکلِ گفتاری و شکلِ نوشتاری
بعضی از این کلمهها در گفتارِ تهرانی عوض می‌شوند و این فارسیِ گفتاریِ درست است، نه غلط. مصوتِ بلندِ «آ» پیش از «م» یا «ن» در گفتار اغلب به «او» تبدیل میشود، همان تغییری که «نان» را «نون» می‌کند:
- bath: نوشتاری «حمام»، گفتاری «حموم».
- comb: نوشتاری «شانه»، گفتاری «شونه».
- toothpaste: دو کلمه «خمیر دندان» که معمولاً سرِ هم «خمیردندان» میشود.
برای بچه شکلِ گفتاری را انتخاب کنید و هر بار همان را بگویید تا کلمه آشنا شود.
بازی‌های ساده
- موقعِ کار بگویید. دمِ روشویی «دستتو بشور»، کنارِ قفسه «مسواک بزن»، کنارِ وان «بریم حموم». خودِ کار کلمه را یاد می‌دهد.
- چیزی که دستتان است را اسم ببرید. صابون، حوله یا شونه را بالا بگیرید و یک‌بار اسمش را بگویید؛ امتحانش نکنید.
- گرم نگهش دارید. حمام و خواب لحظه‌های آرامی‌اند و وقتِ خوبی است که فارسی با لبخند بیاید، نه با امتحان.
پژوهشی ندیده‌ایم که نشان بدهد کدام روش برای بچه‌های مهاجر بهتر است؛ این‌ها پیشنهادِ امتحان‌کردن‌اند، نه برنامه‌ی درسی.
کلمه‌های روزمره با فامیل روی ویدیو
کلمه‌های حمام و آماده‌شدن از اولین فارسی‌هایی‌اند که بچه از زبانِ عزیزانش می‌شنود. مادربزرگ یا پدربزرگ میتواند موقعِ خواندنِ قصهی مصور صابون را اسم ببرد یا «مسواک بزن» بگوید تا کلمه با چهره و صدایی که بچه می‌شناسد بیاید. ببینید: چطور قصه را برای نوه ضبط کنیم؟ و فهرست‌های دیگر: اعضای بدن، لباس‌ها و کلمه‌های شب.
بیشتر بخوانید
پرسش‌ها
«حمام» را در گفتار چطور میگوییم؟
نوشتاری «حمام» است و در گفتارِ تهرانی «حموم» میگوییم. رفتن به حموم اغلب یعنی دوش گرفتن، نه خوابیدن در وان.
چرا بعضی کلمه‌های حمام با شکلِ نوشتاری فرق دارند؟
فارسیِ گفتاریِ تهرانی مصوتِ بلندِ «آ» را پیش از «م» یا «ن» به «او» می‌برد: «حمام» میشود «حموم» و «شانه» میشود «شونه»، همان‌طور که «نان» میشود «نون». همان کلمه است، فقط شکلِ روزمره. برای بچه همان گفتاری را بگویید.
به بچه چطور بگویم دستش را بشورد یا مسواک بزند؟
wash your hands میشود «دستتو بشور» و brush your teeth میشود «مسواک بزن». هر دو شکلِ گفتاریاند که در خانه میگوییم.
فرقِ «دستشویی» و «توالت» چیست؟
هر دو برای توالت به کار میروند. «دستشویی» لفظاً یعنی «جای شستنِ دست» و کلمهی روزمرهی اتاق است؛ «توالت» هم برای اتاق و هم برای خودِ کاسه گفته میشود.
برای یاد دادن باید فارسی خواندن بلد باشم؟
نه. گفتنِ کلمهها کافی است و فامیل هم میتواند روی تماسِ تصویری یا در قصهی ضبطشده بگوید.
باز کردنِ Azizan — برای بچه‌ت قصه بخوانبهروزرسانی: 2026-11-03 · نوشته‌ی Aida Fard
وقتی آماده شد خبرت می‌کنیم
azizan همین حالا توی مرورگرت کار می‌کند. اگر بخواهی، ایمیلت را بگذار تا وقتی نسخه‌ی کامل و نسخه‌ی اپ‌استور آماده شد خبرت کنیم. دادنِ ایمیل اختیاری است. حریم خصوصی