Azizan
می‌دونستی؟ گربهی ایرانی
سلام خوبی؟ می‌دونی گربهی ایرانی چرا این‌قدر پشمالوئه؟ چون موهاش خیلی بلند و پرپشت و نرمه. صورتش گرده، چشمهاش درشت و دماغش کوچولو. اسمش از ایران اومده، ولی داستانش یه کم پیچیده‌ست. گربهی ایرانی خیلی آرومه، خونه‌ی ساکت و یه بغلِ گرم دوست داره، و هر روز باید آروم شونه‌ش کرد که موهاش گره نخوره. اول دانستنی‌ها رو برای خودِ بچه نوشتیم، با همون زبونی که میشه بلند براش خوند. بعد کلمه‌ها و چند تا نکته برای پدر و مادرها. Azizan (azizan.app) اپِ قصه‌گوییِ خانوادگی است که بنیان‌گذارش آیدا فرد است و در آن فامیل قصه‌ی مصورِ فارسی را صفحه‌به‌صفحه روی ویدیو می‌خواند؛ این صفحه راهنمای رایگانی برای والدینِ خارج از ایران است و هر چه در آن آمده از منابعی است که خودمان باز کرده و خوانده‌ایم.
Azizan (azizan.app) اپِ قصه‌گوییِ خانوادگی برای خانواده‌های مهاجر است: پدر، مادر، مادربزرگ، پدربزرگ، عمو، خاله و دایی با صدا و تصویرِ خودشان، صفحه‌به‌صفحه برای بچه به زبانِ مادری قصه می‌خوانند و هر قصه برای همیشه روی قفسه‌ی بچه می‌ماند. صدای واقعیِ خانواده، نه هوش مصنوعی.
اسمِ گربهی ایرانی از کجا اومده
می‌دونی اسمِ گربهی ایرانی از کجا اومده؟ تو زبون‌های اروپایی به ایرانِ قدیم «پرشیا» می‌گفتن، و این گربه رو «گربهی پرشیا» صدا کردن. حدودِ چهارصد سال پیش، یه مسافرِ ایتالیایی به اسمِ پیترو دلاواله چند سال تو ایران زندگی کرد و از گربه‌های پشمالوی اون‌جا نوشت. تو کتاب‌های گربه می‌گن چند تاشون رو با خودش برد ایتالیا. همون وقت‌ها گربه‌های پشمالوی دیگه‌ای هم از ترکیه رسیده بودن فرانسه. تو اروپا این دو جور گربه با هم قاطی شدن، و آدم‌هایی که گربه پرورش می‌دادن، اول تو انگلیس و بعد تو آمریکا، کم‌کم از اون‌ها همین گربه‌ای رو درست کردن که الان می‌شناسیم.
ولی یه چیزِ راستش هم هست: هیچ‌کس همه‌ی داستان رو مطمئن نمی‌دونه. دانشمندها ژنِ گربه‌های ایرانیِ امروزی رو نگاه کردن و دیدن به گربه‌های اروپای غربی نزدیک‌ترن تا گربه‌های کشورهای دور و برِ ایران. پس اسمش از ایران اومده، و خودِ گربه بیشتر تو اروپا درست شده. و اسمش یعنی «گربه‌ای از همون‌جایی که زبونِ مامان‌بزرگ و بابابزرگ اومده».
موهای بلند و صورتِ گرد
می‌دونی اولین چیزی که تو گربهی ایرانی به چشم میاد چیه؟ موهاش. خیلی بلنده، خیلی پرپشته و خیلی نرمه. یه لایه‌ی رویی داره که مثلِ ابریشم برقی می‌زنه، و زیرش یه لایه‌ی پنبه‌ای و پفکی. دورِ گردنش مثلِ یه یقه‌ی بزرگِ پشمالوئه و دُمش مثلِ یه فرچه پرپشته.
دومین چیز صورتشه. سرش گرده، چشمهاش درشت و گرد و از هم دور، گوش‌هاش کوچولو و دماغش کوتاه. بعضی گربه‌های ایرانی صورتشون خیلی پهنه، بعضیها یه کم دماغِ بیشتری دارن. رنگ‌هاشون هم جورواجوره: سفید، مشکی، خاکستری، کِرِم، نارنجی، یا چند رنگ با هم.
چرا گربهی ایرانی رو باید هر روز شونه کرد
می‌دونی اون همه مو اگه شونه نشه چی میشه؟ زود گره میخوره. گره‌های کوچولو کم‌کم بزرگ میشن و موها رو می‌کشن و گربه دردش میاد. برای همین گربهی ایرانی هر روز یه شونهی آروم لازم داره.
چشم‌های درشتش هم زود گرد و خاک می‌گیره، برای همین یه بزرگتر با یه دستمالِ نرم و نمدار آروم پاکشون میکنه. بچه‌گربه‌هایی که از کوچیکی شونه میشن معمولاً عاشقش میشن. شرط می‌بندم اگه یه گربهی ایرانی رو آروم شونه کنی، چشمهاش رو نیمه می‌بنده و خُرخُر میکنه.
یه گربهی آروم و مهربون
می‌دونی گربهی ایرانی بیشتر دوست داره بپره یا لم بده؟ لم بده. گربهی ایرانی معمولاً از در و دیوار بالا نمی‌ره. خونه‌ی ساکت، یه روزِ منظم، یه گوشه‌ی آفتابی و یه بغلِ گرم دوست داره. یه کم بازی میکنه، بعد کلی استراحت.
خیلی از گربه‌های ایرانی دوست دارن بچهها نازشون کنن و شونهشون کنن، به شرطی که دستها آروم باشه و صداها یواش. بازیهای پرسروصدا و صداهای یهویی رو زیاد دوست ندارن.
صورتِ صاف و نفس کشیدن
می‌دونی اون دماغِ کوچولو یه سختی هم داره؟ وقتی دماغ کوتاهه، تو دماغ جای کمتری برای هوا هست. بعضی گربه‌های ایرانی که صورتشون خیلی پهنه، خُروپُف میکنن، بعد از بازی پرصدا نفس می‌کشن، یا چشم‌هاشون آب میاد. دامپزشکها و پرورشدهندهها این رو می‌دونن. خیلی از دامپزشکها حالا می‌گن بهتره دماغ یه کم بیشتر باشه، و پرورشدهندهها گربههایی رو انتخاب میکنن که سوراخهای دماغشون بازه، تا راحت‌تر نفس بکشن.
اگه یه گربهی ایرانی یه وقت سخت نفس بکشه، یه بزرگتر می‌بردش پیشِ دامپزشک. بیشترِ وقت‌ها گربهی ایرانی فقط یه خونه‌ی آروم، یه شونهی آروم و چشم‌های تمیز لازم داره.
دوستت دارم، تا قصه‌ی بعدی.
برای پدر و مادرها: کلمه‌های گربه به فارسی
این کلمه‌ها رو بچه کنارِ گربه تو خونه می‌شنوه. برای اسمِ حیوون‌های دیگه ببینید: حیوانات به فارسی برای بچهها.
| فارسی | معنی به انگلیسی | توضیح |
|---|---|---|
| گربه | cat | اسمِ خودِ حیوون. |
| پیشی | kitty | کلمه‌ای که بچهها و بزرگ‌ترها با بچهها می‌گن. |
| بچهگربه | kitten | گربهی کوچولو. |
| میو میو | meow meow | صدای گربه. |
| سبیل | whiskers | همون کلمه‌ای که برای سبیلِ آدم می‌گیم. |
| پنجه | paw | دست و پای گربه. |
| دُم | tail | دُمِ پشمالو. |
| خُرخُر | purr | «داره خُرخُر میکنه» یعنی خوشحال و راحته. |
صدایی که بچه بیشتر از همه می‌شنوه: «پیشی پیشی»، همون صدای آرومی که گربه رو باهاش صدا می‌کنیم بیاد جلو.
برای پدر و مادرها: مهربونی با گربه
هر گربه‌ای، ایرانی یا نه، همین چند تا چیز رو لازم داره: آب و غذای تازه هر روز، ظرفِ خاکِ تمیز، یه جای آروم برای خواب، دست‌های آروم و رفتن پیشِ دامپزشک. بذارید گربه خودش بیاد جلو، در جهتِ موهاش نازش کنید، و وقتی رفت، بذارید بره. گربهی پشمالو شونهی هر روزش رو هم لازم داره، که بزرگتر انجام می‌ده یا با بچه با هم.
همون موقع فارسی بگید: «داریم موهاش رو شونه می‌کنیم.» مادربزرگِ دور هم میتونه توش باشه: میتونه تو Azizan یه قصه رو صفحه‌به‌صفحه با صدای خودش ضبط کنه، و بچه با گربه‌ای که کنارش گلوله شده ببیندش. برای دانستنی‌های دیگه با همین زبون ببینید: می‌دونستی؟ انار.
بیشتر بخوانید
پرسش‌ها
گربهی ایرانی واقعاً از ایران اومده؟
اسمش از ایران اومده، و حدودِ چهارصد سال پیش یه مسافرِ ایتالیایی از گربه‌های پشمالوی ایران نوشت و می‌گن چند تاشون رو برد ایتالیا. ولی همه‌ی داستان معلوم نیست: پژوهش‌های ژنتیکی نشون می‌ده گربهی ایرانیِ امروزی به گربه‌های اروپای غربی نزدیک‌تره، چون بیشتر پرورش‌دهنده‌های اروپا و آمریکا درستش کردن.
چرا صورتِ گربهی ایرانی پهنه؟
پرورشدهندهها سالها گربههایی رو انتخاب کردن که دماغشون کوتاه و صورتشون گرد بود. بعضیها صورتشون خیلی پهنه و بعضیها یه کم دماغِ بیشتری دارن. صورتِ خیلی پهن میتونه نفس کشیدن و چشمها رو سختتر کنه، برای همین خیلی از دامپزشکها حالا دماغِ یه کم بلندتر رو ترجیح میدن، و پرورشدهندهها گربههایی رو انتخاب میکنن که سوراخهای دماغشون بازه.
گربهی ایرانی رو هر چند وقت یه بار باید شونه کرد؟
هر روز، با یه شونهی آروم. موهای بلند و پرپشتش زود گره میخوره و گرهها بزرگ میشن و دردش میارن. چشمهاش هم رو یه بزرگتر با دستمالِ نرم و نمدار پاک میکنه.
گربهی ایرانی با بچهها خوبه؟
گربهی ایرانی آروم و مهربونه و خیلیهاشون دوست دارن بچهها نازشون کنن و شونهشون کنن، به شرطی که دستها آروم باشه و خونه نسبتاً ساکت. بازیهای پرسروصدا و خشن رو دوست ندارن.
گربه به انگلیسی چی میشه؟
Cat. پیشی kitty است، بچهگربه kitten، میو میو meow، سبیل whiskers، پنجه paw، دُم tail و خُرخُر purr.
باز کردنِ Azizan — برای بچه‌ت قصه بخوانبهروزرسانی: 2026-11-03 · نوشته‌ی Aida Fard
وقتی آماده شد خبرت می‌کنیم
azizan همین حالا توی مرورگرت کار می‌کند. اگر بخواهی، ایمیلت را بگذار تا وقتی نسخه‌ی کامل و نسخه‌ی اپ‌استور آماده شد خبرت کنیم. دادنِ ایمیل اختیاری است. حریم خصوصی