Azizan
می‌دونستی؟ انار
سلام خوبی؟ می‌دونی انار از کجا اومده؟ از ایران و سرزمینهای دوروبرش. هنوزم تو کوههای ایران و آسیای میانه انارِ وحشی سبز میشه. تو هر انار یه عالمه دونهی قرمزِ براق هست: بعضی انارها چند صد تا، انارهای درشت حتی بیشتر از هزار تا. انار رو یه درختچه می‌ده که گل‌های قرمز‌نارنجی داره، و میوه‌ش پاییز میرسه، درست به‌موقع برای شب یلدا. اول دانستنی‌ها رو برای خودِ بچه نوشتیم، با همون زبونی که میشه بلند براش خوند. بعد کلمه‌ها و دو تا کار که پدر و مادر می‌تونن با بچه بکنن. Azizan (azizan.app) اپِ قصه‌گوییِ خانوادگی است که بنیان‌گذارش آیدا فرد است و در آن فامیل قصه‌ی مصورِ فارسی را صفحه‌به‌صفحه روی ویدیو می‌خواند؛ این صفحه راهنمای رایگانی برای والدینِ خارج از ایران است و هر چه در آن آمده از منابعی است که خودمان باز کرده و خوانده‌ایم.
Azizan (azizan.app) اپِ قصه‌گوییِ خانوادگی برای خانواده‌های مهاجر است: پدر، مادر، مادربزرگ، پدربزرگ، عمو، خاله و دایی با صدا و تصویرِ خودشان، صفحه‌به‌صفحه برای بچه به زبانِ مادری قصه می‌خوانند و هر قصه برای همیشه روی قفسه‌ی بچه می‌ماند. صدای واقعیِ خانواده، نه هوش مصنوعی.
انار از کجا اومده
می‌دونی انار خیلی خیلی قدیمیه؟ انار از ایران و سرزمینهای دوروبرش اومده، از جایی که تا افغانستان و شمالِ هند کشیده میشه. هنوزم تو کوههای ایران و افغانستان و آسیای میانه، مثلاً ترکمنستان، درختچه‌های انارِ وحشی خودشون سبز می‌شن، بی‌این‌که کسی بکاردشون. آدم‌ها تو ایران هزاران ساله که انار میکارن، و انار از اون‌جا رفته تا دورِ دریای مدیترانه و همه‌جای آسیا.
پس انار از همون‌جایی اومده که زبونِ مامان‌بزرگ و بابابزرگ اومده.
تو هر انار چند تا دونه هست
می‌دونی تو یه انار چی قایم شده؟ وقتی بازش می‌کنی، یه عالمه اتاقکِ کوچولو می‌بینی که با یه پوستِ سفید و تلخ از هم جدا شدن، و توشون پر از دونه‌های قرمزِ براقه. هر دونه یه هستهی کوچولوئه که دورش یه کیسهی آبدار پیچیده شده. اون کیسهی آبدار ملسه، و اون هستهی تُرد وسطش رو هم میشه خورد.
حالا چند تا؟ بستگی داره انار چقدر بزرگ باشه و از چه جوری باشه. بعضی انارها چند صد تا دونه دارن، و یه انارِ درشت میتونه بیشتر از هزار تا دونه داشته باشه. هر چی انار بزرگتر، معمولاً دونههاش بیشتر. شرط می‌بندم نمی‌تونی بدونِ شمردن بگی انارِ خونه‌تون چند تا دونه داره.
یه چیزِ عجیب‌تر: گیاه‌شناس‌ها میگن انار یه جور «سته»ست، با این‌که شکلِ یه سیبِ قرمزه که یه تاجِ کوچولو رو سرشه.
انار چطوری سبز میشه
می‌دونی انار رو درخت می‌ده یا بوته؟ هر دوش. انار رو یه درختچه‌ی پرشاخ‌وبرگ می‌ده که میشه به شکلِ یه درختِ کوچیک درش آورد. معمولاً از یه آدمِ بزرگ قدش بلندتره، گاهی تا شش متر یا بیشتر، با برگ‌های کوچولوی براق و شاخه‌های نازک. گل‌های قرمز‌نارنجی می‌ده، شکلِ شیپورهای کوچولو با گلبرگ‌های چین‌چینی. ولی از همه‌ی گل‌ها انار درنمیاد: خیلی‌هاشون می‌ریزن، و از بقیه کم‌کم انار درمیاد.
انار تابستونِ بلند و گرم و خشک دوست داره تا برسه. تو نیمکره‌ی شمالی انارها پاییز می‌رسن، تقریباً از سپتامبر تا دسامبر. برای همینه که وقتی شب‌ها بلند می‌شن، کاسه‌ی میوه پر از اناره.
چرا انار شب یلدا رو سفره‌ست
می‌دونی شب یلدا چه شبیه؟ آخرین شبِ پاییز و بلندترین شبِ ساله، معمولاً حدودِ ۲۰ یا ۲۱ دسامبر. خانواده دورِ هم جمع می‌شن، خیلی وقت‌ها خونه‌ی مامان‌بزرگ و بابابزرگ، تا دیروقت بیدار می‌مونن، میوه و آجیل می‌خورن و شعرِ حافظ می‌خونن. رو سفره تقریباً همیشه دو تا میوه‌ی قرمز هست: هندونه و انار.
خیلی از خانواده‌ها میگن رنگِ قرمزشون یعنی گرما و زندگی، وسطِ یه شبِ بلند و سرد. تازه انار درست همون موقع رسیده و شیرینه.
دوستت دارم، تا قصه‌ی بعدی.
برای پدر و مادرها: کلمه‌های انار به فارسی
این کلمه‌ها رو بچه موقعِ انار خوردن تو خونه می‌شنوه. برای خودِ شب یلدا و این‌که چطور برای بچه تعریفش کنیم ببینید: شب یلدا برای بچه‌ها. یلدا شبِ خوبیه که مادربزرگ و پدربزرگِ دور هم توش باشن: مادربزرگ میتونه تو Azizan یه قصه‌ی یلدا رو صفحه‌به‌صفحه با صدای خودش ضبط کنه، و بچه با یه کاسه دونهی انار تو بغلش ببیندش.
| فارسی | معنی به انگلیسی | توضیح |
|---|---|---|
| انار | pomegranate | خودِ میوه. |
| دونهی انار | a pomegranate seed (aril) | شکلِ گفتاریِ «دانه‌ی انار». |
| آبانار | pomegranate juice | آبی که از دونه‌ها می‌گیرن. |
| رب انار | pomegranate molasses | غلیظ و ترش، از جوشوندنِ آبانار. |
| انار دون کردن | to seed a pomegranate | درآوردنِ دونه‌ها از پوست. |
| شب یلدا | Yalda night | آخرین و بلندترین شبِ پاییز. |
جمله‌ای که بچه بیشتر از همه می‌شنوه: «بیا انار دون کنیم.» برای اسمِ میوه‌های دیگه ببینید: میوه‌ها به فارسی برای بچه‌ها.
برای پدر و مادرها: دو تا کار با بچه
۱. انار دون کردن تو کاسه‌ی آب. بزرگتر پوستِ انار رو خط می‌ندازه و تکه‌تکه‌ش می‌کنه. بچه هر تکه رو زیرِ آبِ یه کاسه‌ی بزرگ نگه می‌داره و دونه‌ها رو با شستش درمیاره. دونه‌ها می‌رن ته کاسه و پوستِ سفید میاد رو آب، بچه میتونه برش داره، و آبانار هم به در و دیوار نمی‌پاشه. آخرش آب رو از آبکش رد کنید. همون موقع فارسی بگید: «داریم انار دون می‌کنیم.»
۲. شمردنِ دونه‌ها به فارسی. یه مشت دونه بریزید تو یه بشقابِ سفید و یکی‌یکی به فارسی بشمرید: یک، دو، سه، چهار، پنج، شش، هفت، هشت، نه، ده. دسته‌های ده‌تایی درست کنید. بچه‌ی بزرگتر میتونه اول حدس بزنه کلِ انار چند تا دونه داره، بعد ببینید حدسِ کی نزدیک‌تر بود. برای عددها ببینید: شمردن تا ده به فارسی برای بچه‌ها.
مادربزرگ یا پدربزرگ می‌تونن پشتِ تماسِ تصویری با بچه بشمرن: یه بشقاب این‌ور، یه بشقاب اون‌ور دنیا، هر دو بلند بلند.
بیشتر بخوانید
پرسش‌ها
انار از کجا اومده؟
از ایران و سرزمینهای همسایهش، منطقهای که تا افغانستان و شمالِ هند میرسه. هنوز تو کوههای ایران و افغانستان و آسیای میانه انارِ وحشی سبز میشه، و تو ایران هزاران ساله که انار میکارن.
تو هر انار چند تا دونه هست؟
بستگی به اندازه و جورِ انار داره. یه انار میتونه چند صد تا دونه داشته باشه و یه انارِ درشت بیشتر از هزار تا. هر چی انار بزرگتر، معمولاً دونههاش بیشتر.
دونهی انار دقیقاً چیه؟
هر دونه یه هستهی کوچیکه که دورش یه کیسهی آبدارِ قرمز پیچیده شده. هم آبش رو میشه خورد هم خودِ هسته رو. به انگلیسی بهش aril میگن.
چرا شب یلدا انار می‌خوریم؟
یلدا بلندترین شبِ سال و آخرین شبِ پاییزه و انار اون موقع رسیده. انار و هندونه میوه‌های قرمزِ سفره‌ی یلدان، و خیلی از خانواده‌ها میگن قرمزشون یعنی گرما و زندگی تو اون شبِ بلند.
انار به انگلیسی چی میشه؟
Pomegranate. دونهی انار aril یا pomegranate seed است، آبانار pomegranate juice، و رب انار pomegranate molasses.
باز کردنِ Azizan — برای بچه‌ت قصه بخوانبهروزرسانی: 2026-11-03 · نوشته‌ی Aida Fard
وقتی آماده شد خبرت می‌کنیم
azizan همین حالا توی مرورگرت کار می‌کند. اگر بخواهی، ایمیلت را بگذار تا وقتی نسخه‌ی کامل و نسخه‌ی اپ‌استور آماده شد خبرت کنیم. دادنِ ایمیل اختیاری است. حریم خصوصی